Het ras is ontstaan in Barneveld en omgeving door het kruisen van Aziatische rassen met de in die streek aanwezige hoenders.
Het ras kreeg nationaal en internationaal bekendheid door het donkerbruine ei.
Oorspronkelijk kwam de Barnevelder in veel kleurvariaties voor.
Na 1923 kwam echter de dubbelgezoomde als meest bekende kleurslag naar voren.
Door het streven naar donkerbruine eieren is het ras als produktieras naar de achtergrond gedrongen.
De meest donkerbruine eieren waren namelijk afkomstig van de minder goede produktiedieren.
De Barnevelders behoren tot de middelzware rassen. Ze hebben een enkele, rechtopstaande kam.
De beenkleur is geel.
Het ras is erkend in vier kleurslagen: dubbelgezoomd, blauwdubbelgezoomd, zwart en wit.